De oorsprong van onze familienaam

 

In Nederland en België zijn er verschillende takken Van der Lee bekend ca. 15, waarvan de relatie met onze tak tot op heden nog niet is vastgesteld.

 

Veel van deze namen komen voort uit een andere naam zoals Op de Lee , Van der Leede of Van Leen. Voor 1700 werden de familienamen niet of nauwelijks in de Langstraatse doopregisters geschreven.

 

Alleen al in Brabant zijn mij minstens 4 takken bekend. In Oss ontstaat een tak Van der Lee uit Otto van der Lede die omstreeks 1660 in Oss woonde. Een kleinzoon van hem Otte Gerrits Otten van der Lee voer nog als matroos met het schip Ravenstein in 1725 uit naar de Bengalen waar hij in 1726 overleed. De Van der Lee uit omgeving Oss en Uden stammen allen van eerstgenoemde Otto af.

 

Ook was er een zeer aanzienlijke tak  Van der Lee waarvan haar oorsprong begint met een Jan van der Lee in Den Bosch, hij was aldaar ca. 1610 Notaris een zoon genaamd Jan werd later secretaris van Gemert aannemelijk is dat een andere zoon Henricus van der Lee rentmeester in West-Brabant was. Een zoon van hem Marcilius Antonius van der Lee Advocaat te Den Bosch  voerde het volgende familiewapen. Deze familie bracht vele chirurgen, religieuze en notarissen voort. Echter is deze tak mij tot zover bekend uitgestorven. Nader onderzoek zal dit moeten bevestigen.

 

 

 

Het linker wapen betreft 3 gouden Leliën van Marcilius van der Lee het rechter wapen is van Lintermans zijn echtgenote.

 

De Latijnse tekst betekend letterlijk vertaald;

 

Aan de heerlijkste opperste god

 

Edele Vrouw Anna Maria Lintermans weduwe

Van de Raadsheer de Edele heer Marsily Antonius van der Lee

 

(De foto van deze biechtstoel uit 1731 is genomen in een kerkje in de buurt van Lith de exacte locatie is mij helaas onbekend)

 

 

Een  bekend “Van der Lee” geslacht uit oudewater dankt haar naam aan een kasteel (huis) met de naam "ter Lee" of "Lynden of Lienden" dat tegenover de stad Rhenen ligt. Ghijsbert van der Lee is zeer waarschijnlijk een afstammeling van de heren van der Lede. Het kasteel Ter Leede lag waarschijnlijk aan het riviertje de Lee, die, stromend langs de weg naar Leerdam, bij die plaats in de Linge uitmondde. Destijds heette het gebied het Recht van ter Leede

 

Leden van deze Oudewaterse familie hanteerde het volgende familiewapen

Deze tak begint bij Ghijsbert van der Lee geb. ca. 1470

Jan Pieterszoon van der Lee

Te Oudewater

Ook genaamd “Watergraaf”

 

Een andere Zuid-Hollandse tak dankt haar naam aan het riviertje de Lee welke in het westland stroomt .

De familienaam die in de eerste helft van de 17e eeuw door Dirk Willems van der Lee werd aangenomen werd al door zijn voorouders in 16de eeuw gebruikt maar dan als "op de Lee" . De naam werd ontleent aan de rivier De Lee. Het buurtschap De Lee en De Lier danken hun naam aan het rivier De Lee dat tot op de dag van vandaag door het Westland stroomt. Oorspronkelijk werd de rivier De Lee Liora of Lier genoemd, wat zoals veel waternamen, "de heldere" betekent.

Bron: Cron van der Lee  www.vanderlee.net

 

Helaas kan van de Langstraatse tak Van der Lee niet herleid waar deze van komt. Het familiewapen dat geassocieerd word met de Langstraatse tak staat hieronder.

Dit wapen is destijds uitgegeven door Heemkundekring Onsenoort helaas is er geen bewijs voor gevonden dat deze tot de Langstraatse tak behoort. Een Waalwijkse handelaar voerde wel een fragment van dit wapen op zijn waar. Zie verder.

Het wapen behoorde in ieder geval aan François van der Lee, een lakzegel gevonden in de missiven aan de Rekenkamer der domeinen in Holland vertoont dit wapen - Een schuinebalk beladen met 7 sterren en vergezeld links van een (zilvere) leeuw, die met 3 poten op de balk rust". François van der Lee wordt in 1650 vermeld als rentmeester-generaal van kemmenerland en West Friesland te Haarlem en getrouwd met Maria Strick, die 13 April 1661 als zijn weduwe te Aerdenhout woonde.

Er zijn verschillende varianten van dit wapen.

 

 

Hieronder volgen nog enkele familiewapens welke aan Van der Lee’s hebben toebehoord. Verzamelt door Cron van der Lee die zich veelal heeft beziggehouden met de Zuid-Hollandse takken en nu een groot Van der Lee Archief aan het op zetten is. www.vanderlee.net

In Goud twee beurtelings gekanteelde rode dwarsbalk.

a) Van der Lee gesegt Queekel

Uit Reinier van Heemskerk, "Waapenboek van adelijke en aanzienlijke famiellien in de 17 privintiien van Nederland Alle uit de waapens en grafzarken en cachetten bij een versamelt en op het alphabet gesteld", ca 1790, blz 113

b) van der Lee

Collectie van 2266 armoiries... de famillies npbles et patriciennes des Pays-Bas (ca 1825), blz 98

Bron: CGB, GGS 50C03 en GHS 50A08

 

 

.

Gevierdeeld: I en IV in goud drie geknotte zwarte volges; II en III in zwart drie goude schuinkruisjes.

Uit Reinier van Heemskerk, "Waapenboek van adelijke en aanzienlijke famiellien in de 17 privintiien van Nederland Alle uit de waapens en grafzarken en cachetten bij een versamelt en op het alphabet gesteld", ca 1790, blz 112

Bron: CBG, GHS 50C03

 

 

.

In rood een gouden schuibalk, beladen met vijf zwarte sterren, linksboven begeleid door een gaande zilveren leeuw.

A) (Boven) In de oude kerk van Delft ligt een graffsted van de Hr. burgemeester Dirck van der Lee. Op dit graf is zijn wapen afgebeeld. Het graf is zwaar beschadigd, maar met gezond puzzelwerk is het duidelijk dat er geen 7 sterren, maar 5 sterren op de schuinen balk aanwezig waren

"Den 21 mey 1673 hierin begrawe de Hr Huybertus van der Lee; Den 1 Aprils 1676 hierin begraven de Hr. burgemeester Dirck van der Lee. Den 1 mey 1690 Juf. Aletta van Well, weduwa wijle de Hr. Burgemeester Drick van der Lee. Den 8 Mey 1700 hier in begraven de Hr. Mr. Gijsbertus van der Lee ende Heindrick van der Lee in sijn leven regent van 't carataathuys bedient 36 jaren en stierf den 7 Maart 1705."

B) (onder) Dirk Janszn van der Lee, veertigraad van Delft 1635, overleden 29-3-1676 en Jan Franszn van der Lee. Veertigraad van Delft 1618 (G.A. van Delft, W. van der Lelij: "Namen en wapenen de Ed. Agtbaare Heeren Veertigh raden de stad Delft", Blz 3 en 10.

Bron: GA Delft

 

 

.

 

In rood een gouden schuibalk, beladen met vijf zwarte sterren, vergezeld linksboven van een zilveren leeuw.

A) Jan Franszn van der Lee. Veertigraad van Delft 1618 (G.A. van Delft, W. van der Lelij: "Namen en wapenen de Ed. Agtbaare Heeren Veertigh raden de stad Delft (1477-1772)", Blz 17. (zie ook het wapen hierboven beschreven)

Bron: CBG, GHS 50A22

 

 

.

In Zilver vijf groene klaverbladen (1-3-1)

A) François van der Lee, raad en Rentmeester-Generaal van kennemerland en Westfriesland 1649.

Uit "Naamen en Wapenen van heeren Schouten off Hooft Officiers der stad haarlem nevers bailliuwen en Rentmeesters generaal van Kennermerland, van soo oude tijden als deselven te vinden sijn mitsgaders beschrijvinge van maniere in welke de Regeeringe van genoemde stad, sedert den jare 1440 is besteld geworden, als meede de naamen en wapenen van Ed. Achtb. heeren raaden in Vroedschap derselve stad Haarlen, sedert de jaareb 1618 als wanneer de regeeringe aldaar door Prinse Maurits van Oranje is veranderd. Alles tot deese tijden vervolgd. Achtiende eeuw, blz 169

Bron: CBG eb KB.

 

 

.

 

 

 

Beschrijving uit de Nederlandse Leeuw (1928, kolom 57) “Lee, van der. Pieter van der Lee te Bodegraven heeft op zijn grafzerk een gedeeltelijk uitgehakt wapen. Het wapenbeeld vertoont een schip. Geen jaartal aanwezig.
In kolom 88 lezen we “Lee, van der. De personen van deze naam, die in de 17e en 18e eeuw in de regeering van Zwammerdam, Aarlanderveen en Oudewater zaten, voeren een totaal ander wapen als in kolom 57 vermeld.